'Dat ondergraaft het ophefmakende onderzoek...'. Lieven Saerens in Knack Magazine

De vooraanstaande Belgische historicus Lieven Saerens schrijft in Knack Magazine van 23-10 over een nieuwe studie naar Joodse vluchtelingen in West-Europa, van Meinen en Meyer. Zij geven, zegt Saerens, vele voorbeelden van de doodsangst waarin die vluchtelingen verkeerden, en dat ‘ondergraaft’ mijn boek: ‘Mijn eigen onderzoek bevestigt dat.’

‘Hoe problematisch Van der Booms stelling is’. Jaap Cohen in NRC/Handelsblad 

In zijn recensie van Mary Fulbrooks boek A small town near Auschwitz schreef Jaap Cohen in de NRC van 25-10 dat zij aantoont ‘dat iedereen in de omgeving van Auschwitz al snel wist wat er in het vernietigingskamp gebeurde’ en dat dit relevant is voor ‘een discussie die in Nederland nu al een jaar voortduurt’: 

'Ik ben geneigd Van der Boom gelijk te geven'. Bo Lidegaard in NRC/Handelsblad

In de NRC van afgelopen vrijdag staat een interview met Bo Lidegaard, de auteur van Landgenoten, een geschiedenis van de redding van de Deense Joden. Bernard Hulsman, die eerder een interview met mij maakte, wijst hem op de discussie over mijn boek:

Geen zin in discussie. Nogmaals Rudolf Dekker en Arianne Baggerman 

Rudolf Dekker en Arianne Baggerman, beiden hoogleraar en expert op het gebied van egodocumenten, mengden zich in januari van dit jaar, en nogmaals in juli, in de discussie over mijn boek (zie de berichten van 25-1 en 23-7). Naar aanleiding van hun laatste stuk schreef ik ze de volgende e-mail:

'Geef de ruimte aan nuance'. Brieven in NRC/Handelsblad

In de boekenbijlage van NRC/Handelsblad van afgelopen vrijdag een hele pagina met reacties op het interview van Bernard Hulsman met mij een week eerder.

'De illusie dat de "tewerkstelling" misschien best zou meevallen'.
Anet Bleich in de Volkskrant

In de Volkskrant van vandaag recenseert Anet Bleich het - overigens heel mooie - boek van Bernard Wasserstein over Gertrude van Tijn, die tijdens de bezetting hoofd was van de afdeling Hulp aan Vertrekkenden van de Joodse Raad.

‘Met een aanvankelijke scepsis heb ik het boek gelezen’. Reactie Serge ter Braake 

Gezien de ruime aandacht die ik op dit blog geef aan kritiek, kan de lezer het me hopelijk vergeven als ik de aandacht vestig op een spontaan binnengekomen reactie van mijn jonge collega-historicus dr. Serge ter Braake (die ik, voor de goede orde, persoonlijk niet ken):

'Een schandvlek die door geen enkele redenering kan worden uitgepoetst'.
Boze reacties.

Naar aanleiding van mijn repliek op Vuijsje in de NRC kreeg ik half mei de volgende mail (ik heb alleen de namen weggehaald): 

Ik heb even uw foto bekeken op internet. U bent te jong om die uitspraken te doen.
Het grootste gedeelte van de Nederlanders wist dat de Joden opgeruimd zouden worden en dat vonden zij prima.

'Onverantwoord herschrijven van de geschiedenis van de Jodenvervolging'.
Evelien Gans en Remco Ensel in NRC/Handelsblad

Evelien Gans en Remco Ensel, die eerder twee zeer uitgebreide stukken over mijn boek schreven voor de Groene Amsterdammer, geven nogmaals hun mening, nu in de NRC. Inhoudelijk is het grotendeels een herhaling van hun eerste stuk in de Groene, uit december vorig jaar. Het volgt ook dezelfde debatstrategie: zoveel bezwaren opwerpen dat er voor onderbouwing geen ruimte meer is.

'Heeft Bart van der Boom het beroemdste oorlogsdagboek ter wereld niet gelezen?' Brieven in NRC/Handelsblad

 

In de krant van vandaag nog meer brieven naar aanleiding van Vuijsjes stuk en mijn repliek. De meest uitgebreide is die van emeritus hoogleraar sociologie Wout Ultee.